Background Image

Türkiye Kanser Enstitüsü

Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı

Kolorektal kanserler dünyada ve ülkemizde yaygın görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Dünya çapında bir yıl içerisinde 1.9 milyon yeni kolorektal kanser vakası ve 904 bin kolorektal kanser kaynaklı ölüm vakası tespit edilmiştir. GLOBOCAN 2022 verilerine göre; ülkemizde görülme sıklığı erkeklerde üçüncü, kadınlarda dördüncü sıradadır. Hastaların %85’i 50 yaş ve üzerinde kolorektal kanser tanısı alır.

Kolorektal kanserler, genellikle polip adı verilen küçük, iyi huylu tümörlerin zamanla kanserleşmesi ile ortaya çıkar. Belirtileri arasında bağırsak alışkanlıklarında ishal-kabızlık gibi değişikliklerin meydana gelmesi ve bu değişikliklerin birkaç günden uzun sürmesi, bağırsakta tam boşalmama hissi, parlak ya da koyu kırmızı kanla karakterize rektal kanama, dışkının koyu kahverengi veya siyah görünmesine neden olabilecek kanın varlığı, karında şişkinlik, kramp tarzında ağrı veya gaz şikâyeti, bilinen bir neden olmaksızın kilo kaybı, güçsüzlük ve yorgunluk bulunur. En önemli risk faktörleri ise genetik yatkınlık, yaş, inflamatuar bağırsak hastalığı ve kötü beslenme alışkanlıklarıdır. Kolorektal kanserle mücadelede erken tanı, farkındalık ve etkili tedavi yöntemleri hayati öneme sahiptir. Rutin kontrol muayeneleri, dışkıda gizli kan testleri ve kolonoskopi gibi yöntemlerle erken dönemde kanser tanısı konabilir. Erken evrede teşhis edildiğinde büyük ölçüde tedavi edilebilir bir hastalık olan kolorektal kanserlerde, tarama programlarının yaygınlaştırılmasıyla hayatta kalma süresi, yaşam kalitesinin arttırılması ve başarılı tedavi olasılığı yüksektir. Kolorektal kanser tedavisi, tümörün evresine, hastanın genel sağlık durumuna, genetik ve çevresel diğer faktörlere bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Tedavi seçenekleri arasında cerrahi müdahale, kemoterapi, radyoterapi ve hedefe yönelik tedaviler bulunabilir. 

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün önerileri doğrultusunda ülkemizde “Kolorektal Kanser Tarama Programı Ulusal Standartları” belirlenerek bu program uygulamaya konulmuştur. Toplum Sağlığı Merkezlerine (TSM) bağlı olarak faaliyet göstermekte olan; Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve Aile Sağlığı Merkezleri (ASM)’nde, 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkek nüfusa hızlı, pratik ve güvenilir bir şekilde 2 yılda bir ücretsiz olarak tarama yapılmaktadır. Tarama kapsamında bu yaş grubundaki kişilere ayrıca 10 yılda bir kolonoskopi yapılması önerilmektedir. 

Düzenli sağlık kontrolleri, sağlıklı yaşam tarzı seçimleri ve risk faktörlerinin bilincinde olmak, bu mücadelenin en önemli adımlarıdır. Unutmayalım ki bilgi ve farkındalık, kanserle mücadelede en güçlü silahlardan biridir.